Kırım Tatar Milli Meclisi reisi M.A. Kırımoğlu’nun Sürgünün 61. yılında Akmescit’te yaptığı konuşma

Qırım Tatar Milli Meclisi reisinin 18 Mayıs 2005 mitinginde konuşması

Sayğılı vatandaşlarımız,

Qırımtatar milletinin takdirini tamamile deniştiren ve milletimizni yeryüzünden yok etmeye niyetlengen facialı 18 Mayıs 1944 yılından işte daha bir sene uzaqlaştık. Her yıl olduğu gibi, biz bu mañalı kün o dehşetli cinayetin qurbanlarını añmaqla beraber, çoq yıllar devam etken Milli hareketimizin bazı neticelerini yekünlemek,  bugünkü durumumuzğa qıymet kesmek, esas problerimizni közden keçirmek, bu problemlerin tezce çözülmesi için doğru yolları tespit etmek ve esas taleplerimizni ifade etmek için toplandıq.

Halqımızın öz anavatınına büyük aqıntısı başlandıqtan bu künge qadar artıq 17 yıl keçti. Şimdi halqımızın büyük qısmı artıq öz toprağında ve adım adım kendi haqlarını geri almaqtadır. Keçken yıllarındaki vaziyetimizni bugünkü durumumuznen qıyas ettiğimiz zaman, elbette önemli farqlar körmek mümkündür. Evsiz-barınaqsız olğan insanlarımızın sayısı biraz da olsa azaldı. Milli medeniyetimizi, ana tilimizi, dinimizi, urf-adetlerimizni canlandırma qonularda da bazı adımlar yapılmaqtadır. Ama halqımız artıq öz toprağına sahip oldu ve bu topraqta yaşağan diğer milletlernen eşit oldu demek için daha sebep yoq ve böyle olması için, milletimizi keleceği hususta rahat olmamız için daha çoq hareketler ve çalışmalar yapmaq kerek olacaqtır.

Qırımtatar halqının bu memleketin yerli-avtohton bir milleti olduğunu ve buna köre bu milletin temel haqlarını tanığan bir qanun daha Ukrayna tarafından qabül etilmedi ve eğer bizleri Ukrayna’da yaşağan yüzden ziyade milli azınlıqlar sırasında baqacaq olsalar, elbette bizim çoq meselelerimizin çözümü zorlaşacaqtır.

Ukrayna’nın topraq qanunu qabül etildiği zaman Qırım’daki durum hesaba alınmadığı, yerli devlet memurların açgözlükleri ve halqımızğa qarşı şovenistik davranışları neticesinde, köy yerlerinde yaşağan çok Qırımtatarları topraqsız qaldı veya oların ellerine keçken topraq ölçüsü dışarıdan Qırım’ğa getirilen insanlarğa köre ikki kere az oldu. Qırım’ın Yalı Boyusu ise bu toprağın yerli halqı için praktik olarak qapalı qaldı.

Qırımtatarların avtonom cumhuriyetin yönetim sisteminde temsilcileri de sayı oranlarına köre birqaç kere az ve netice olaraq oların arasında işsizlik en yüksek seviyede, olara qarşı, birinci olaraq organlar tarafından, en çok ve açıqtan açıq haqsızlıklaq yapılmaqtadır.

Organların böyle büyük haqsızlıqların örneği, birkaç ay evvel bizim vatandaşımız, Milli hareketimizin aktif iştiraqçilerden birisi  Qurtseit Abdullayev ve daha beş gençlerimize qarşı mahkeme tarafından alınan  son derece adaletsiz qararı oldu. Tabi olaraq bu qarar butün halqımız arasında büyük öfke ve hiddet uyandırdı, çünki bu qararın esas maqsadı Simeiz ve Akmescit’te olup keçken çatışmaların kerçek suçlularnı ve kabahatlıları cezalandırmaq değil de, yalnız Qırım’ın Yalıboyusunda  topraq hırsızlıqlarğa ve faşist ’skinhed’ gruplarına qarşı çıqan gençlerimizni qortutmak edi.

Bu qarar doğrudan doğru eski baş prokuror Vasilyev’in emrinen çıqarıldı ve bu baş prokuror şimdi, vazifesinden boşatıldıqtan sonra, Ukrayna devletinin bağımsızlığına qarşı hareketler etken ve Slav ırqlı devletler birleşmesi kurmak peşinde uğraşqan faşist siyasetçi Nataşa Vitrenko’nun yaqın arqadaşı oldu.

Bundan biraz evvel, sadece Qırımtatar Milli Meclisini itibardan düşürmek maqsadiyle, eski baş prokuror ve şimdiki Komunist partisinin listesinen Ukrayna milletvekili olaraq seçilen M.Potebenko’nun rehberliğinde Milli Meclis’in azası Abmecit Süleymanov’ğa ve daha birqaç vatandaşlarımızğa qarşı provakasyon  dava açılğan edi. İkki yıl qadar adamlarnı hiç qabahatsız hapiste tuttular ve bu dava temelsiz ve sahte olduğu apaçıq ortaya çıqtıqtan sonra olarnı serbest bıraqmağa mecbur oldular. Ama bu cinayetni işlegen organların hiçbir kimsesi cezalandırılmadı.

Ve elbette biz haqsız cezalandırılğan vatandaşlarımıznı serbest bıraqılması için ve bazı siyasi kuvetlerin sıparışlarını yerine ketirmek maqsadiyle veya kendi şovenist inançlarına kore halqımıza karşı cinayetler yapqan kimselerni cezalandırılması için hareketlerimizni devam etecekmiz.

Merkez maqamların meseleğe diqqat vermedikleri ve yerli maqamların şovenist qafalı olduqları sebebinden vatanımızın sürgünlükten sonra Sovyet rejimi tarafından deniştirilgen ve Ruslaştırılğan köy-qasabalarına daha eski adları verilmedi. Bu mesele çözilmesi için kerekli ciddi adımlar yapılmalıdır..

Hiç bir daqiqa unutmayıq ki, binlerce bizim soydaşlarımız, doğmuşlarımız, aqrabalarımız daha öz vatanına qaytıp olamaylar ve ğurbetlikte, büyük çoğunluğu Özbekistan’da kanlı diktator İ.Karimov’un altında, qalmak mecburundadırlar. Olara vatanlarına qaytıp kelmeleri için yardım vemek te bizim borcumuzdur.

Şunu da unutmayıq ki, eğer ana tilimizde maarif sistemimiz, milli mekteplerimizin durumu ve sayısı şimdiki vaziyette qalacak olsa, Qırımtatar tili otonom cumhuriyetin resmi tili olaraq tanılmazsa, yaqın onyıllar işerisinde bizim milletimiz tamamile yeryüzünden bir millet olarak yoq olma tehlikesinen qarşı qarşıya kelecektir. Ve boylelikle 1944 yılında halqımıznı sürgün etken ve soyqırımına uğratqan cinayetçilerin istekleri ve hayalları tamamile gerçekleşecektir.

Keçken yılın en önemli vaqiası, çuphesiz ki, yeni Ukrayna cumhurbaşqanı seçimleri oldu. Bu seçimlerde yalnız cumhurbaşqanı vazifesine ikki namzetlerini köstergen şahslar arasında değil de, ikki çok farqlı ideologiya arasında, Ukrayna devleti nasıl yolnen keteceği arasında tartışma oldu. Yani, Ukrayna’da nasıldır ‘klanlar’ hüküm sürecek mi, yoqsa demokratik bir yönetim olacaq mı arasında tartışma olup keçti. Ve Qırım’da yeni yolnu destekleyen ve kendilerini cesaretle şovenist, komünist ve iktidarda olğan kuvvetlerine qarşı qoyğan kuvvet Qırımtatarları olup çıqtı.

Milli çapında V.Yuşçenko’nu desteklemek haqqında karar aldığı zaman Qıtrımtatar Milli Qurultayı bu qarar çok ciddi risknen bağlı olduğundan, seçimleri diğer namzet qazandığı taqdirde milli problemlerimiz çözülmesi meselede daha çoq zorluklar meydanğa keleceğinden elbette haberdar edi. Qurultayımız Yuşçenko’nu desteklemesi için qarar aldığından sonra ikkinci namzet seçimleri qazanıp cumhurbaşqanı olduqtan sonra Qırımtatarlarına qarşı neler yapacağı hususta öz ara yaptığı qonuşmalar haqqında da haberimiz var edi. Ama hep buna baqmadan halqımızın büyük çoğunluğu tam Qurultayımızın qaralarına köre ve kendi demokratik prensiplerine köre davrandı ve Qırım’da Yuşçenko’ğa verilgen seslerin en azından üçte ikkisi Qırımtatarların sesleri oldu. Böylelikle Qırımtatarları bu seçimlerde hem milli birliklerini, hem de Qırım yarımadasında esas demokratik quvvet olduqlarını daha bir kere numayış ettiler. Bu sebepten dolayı daima Milli Qurultay’ımızın qararlarına köre hareket  etken ve böylelikle milli birliğimizi qorçalayan, milli  davamızğa büyük destek vergen vatandaşlarımızğa  samimi teşekkürlerimi bildirmek isteim.

İkki hafta önce, 5 Mayıs’ta, Hansarayımızda Qırımtatar Milli Meclisi’nin yeni Ukrayna cumhurbaşqanı Viktor Yuşçenko’nen birinci resmi korüşmesi olup geçti. Bu ikki buçuq saatten fazla devam etken korüşmede biz Cumhurbaşqanına milletimizin önünde turğan hep esas problemleri hususta malümatları verdik ve bu problemler tezce çözülmesi için neler yapılması kerek olduğu hususta kendi tekliflerimi yazılı olaraq teslim ettik. Cumhurbaşqanı Yuşçenko hep bu ortağa qoyulğan meseleleri tezce çözilmesi için kerekli tedbirler alacağına söz verdi.

Bir hafta evvel Qırım muhtar cumhuriyetin Anatoliy Matviyenko başlığında yeni hukümeti quruldu. Elbet, bu hukumette Qırımtatar halqının temsilcileri istediğimiz ve ümüt ettiğimiz sayıda olmadı. Bundan da ğayrı, bu hukümetin bazı önemli vazifelerine şovenist düşünceli, Qırımtatarların meseleleri çözülmesine daima engel olğan ve keçken cumhurbaşkanı seçimleri esnasında qanunlarğa aykırı davranışlar yapıp Yuşçenko’ğa qarşı çalışqan kimseler de kirsetildi. Bunun sebebi de, başbaqan anlattığına köre şu ki, Qırım parlamentosunda çoğunluk o şovenistlerin elinde ve eğer oların menfaatları da hesaba alınmazsa, hukümet Qırım parlamentosu tarafından tasdıqlamıyacaqmış.

Yeni iktidar keldikten sonra bizim meselelerimiz tartışmasız ve çeşit protesto hareketlersiz çözüleceğine bizim çok ümitlerimiz vardı, ancak yeni qurulğan yerli hukümet böyle ümitlere çok esas vermey. Ama hep buna baqmadan biz Ukrayna’nın belli demokratik siyasetçisi olarak tanılğan A.Matviyenko’nun yeni hukümetnen işbirlik yapacaqmız, Qırım’ın içerisinde siyasi istikrar ve milletlerarası iyi münasebetler olması için elimizden kelenini yapacakmız. Faqat bu hiç bir şekilde bizim temel milli haqlarımızdan ve haklı taleplerimizden vazgeşmek manasına kelmeyecek ve böyle düşüncelere hiç zaman yer olmıyacaqtır. Hiç zaman bizim davranışlarımız şovenislerin isteklerine uyğun olmıyacaqtır.

Qırımtatar halqının haqları tamamile iade etilmesinde büyük engellerden birisi, toprağımızda yaşağanların ve ayrıca burasının devlet memurların çoqsunun halkımıza qarşı düşmanca düşünceleri ve davranışlarıdır. Bunlar Sovyet rejiminin halqımıza karşı yaptığı cinayetlerin haqlı olduğunu köstermek için Qırımtatarlarını lekeleyen ve onyıllarca devam etken  pis propagandanın tesirinden daha qurtulup olamadılar. Bazı yayınlanğan sosyolojik araştırmalarğa köre, burada yaşağan Rusların tahmin olaraq yüzde yetmişi 1944 senesi Qırımtatarların sürgün etilmesini ve olarğa qarşı uyğulanğan  soyqırımını doğru dep saya ekenler, ayni sayıda kimseler bu cinayetlerin başında turğan Stalin’ge Qırım’da heykel kurulması ve Qırım Rusya’nın bir parçası olması taraftarı ekenler. Ve elbette, Qırım’ın yönetim sisteminde ve organlarında çalışqan böyle düşünceli kimselerin oranı da aşağı yukarı bu raqamlardan az değildir.

Boyle şovenistik havayı daima canlı tutqan, destekleğen ve propagandasını yapqan Qırım’daki en çoq tirajlı Rus yayın organları, olarğa çeşit taraflı destek ve ilham vergen Rusya’nın ardı sıra Qırım’a kelip ketken yüksek seviyeli devlet adamları ve Qırım’da yerleşen Rusya’nın Qaradeniz filosudur. Kün güne oların pis gazetelerinde ve internet sayfalarında butün Qırımtatar halqına, birinci olarak bu halknı temsil etken Qırımtatar Milli Meclisine qarşı iftiralar, pis uydurmalar dolu,  milletlerarası kerginlik yarataqan provokatif makaleler yayınlanmaqtadır.

Şovenistlerin böyle qışqırtıcı yayınları ve diğer provokatif hareketleri bir taraftan, insanlarımızğa qarşı devlet memurların ve organların adaletsiz davranışları ikkinci taraftan Qırım içerisinde çoq belli, ama neticesi belli olmıyan vaqialarğa getirme tehlikesini yaratmaqtadır. Onun için biz Ukrayna’nın merkez maqamlarından ve yeni seçilgen otonom cumhuriyetin başbaqanından Qırım’da siyasi havanı sağlamlaştırmak için effektif tedbirler beklemeğe haqqımız vardır. Ukraina’da olup keçken demokratik deñişmeler, elbette,  Qırımtatar halqının haq-huquqları iade edilmesi meselesinde de önemli denişmeler olacağına ümit vermektedir. Ama ne qadar Kiyev’deki iqtidar demokratik ve adaletli olsa bile, eğer biz kendimiz Qırım’da yeterli qadar tesirli ve teşkilatlandırılmış siyasi kuvvet olamazsaq, biz hep milli haqlarımızı korçalap olamamız.

Onun için bizler etraftakilerine köre daha ziyade bilgili, teşkilanmış ve daha ziyade siyasi baqımdan aktif olmamız kerektir. Ama şunu da qaydetmek isteyim ki, qarardan ziyade aktif ve tertipsiz hareketler, nasıldır ayrı grupların Milli Meclis’imizin veya bölge meclislerin qararlarına aykırı yapılğan hareketler faydadan daha çoq ziyade zarar getirebilirler.

Milli maqsatlarımızğa ulaşmaq, insan ve milli haqlarımız korçalamaq için biz çok yıllar evelsi kureşimizni ve hep hareketlerimizni silah ve qaba kuvvet qullanmayıp, yalnız demokratik üsüllerle alıp varmağa qarar alğan edik. Bu prensip en doğru olduğunu hayat kösterdi ve ümit etem ki, bu prensipten biz hiç zaman vazgeçmeyecekmiz. Ukrayna’nın demokratik kuvvetlerinen beraber, Qırım’da yaşıyan çeşit milletlerin sağlam quvvetlerinen beraber, eminim ki, biz mutlaqa şovenistleri yenermiz, halqımızın hep milli ve insan haqlarını qorçalarız, ve hep vatanımızda yaşağan insanlar için bahtlı hayat qurarmız.

Allah hepimize yardımcı olsun ve doğru yollardan saptırmasın!

18 Mayıs 2005, Akmescit  - KIRIM